# Speltbrood in de broodbakmachine: recept en tips

Bron: https://kneedenklop.nl/blog/speltbrood-in-de-broodbakmachine
Gepubliceerd: 2026-10-14
Uitgever: Kneed & Klop

**Kort antwoord:** Speltbrood lukt in de broodbakmachine als je iets minder water gebruikt dan bij tarwe, ongeveer 60 tot 65 procent, en het deeg niet te lang kneedt. Kies een speltprogramma als je machine dat heeft, anders een programma met korter kneden. Spelt bevat gluten, dus speltbrood is niet glutenvrij.

Spelt is een oude graansoort die in Nederland populair is bij thuisbakkers. Het geeft een brood met een licht nootachtige smaak, en veel mensen bakken het graag zelf. In de broodbakmachine gedraagt spelt zich wel anders dan gewone tarwe: het deeg wordt sneller plakkerig, het neemt minder water op en het kan inzakken als het te lang kneedt of rijst. In dit artikel leggen we uit hoe dat komt, geven we een recept voor speltbrood in de broodbakmachine en laten we zien welke instellingen het beste werken.

## Waarom spelt anders werkt dan tarwe

Spelt is familie van tarwe en bevat ook gluten, maar die gluten zijn **zwakker en gevoeliger**. Ze rekken goed, maar scheuren sneller als je lang en hard kneedt. Wie spelt even lang kneedt als tarwe, krijgt vaak een plakkerig deeg dat in de oven of bakvorm uitzakt.

Speltmeel neemt ook **minder water** op dan tarwemeel. Met de hoeveelheid water uit een tarwerecept wordt speltdeeg te nat. Begin daarom met minder water en stuur bij. Volkoren speltmeel neemt door de zemelen weer wat meer op dan witte speltbloem.

Dat betekent niet dat spelt moeilijk is. Wie de hoeveelheid water en de kneedtijd aanpast, bakt in de broodbakmachine net zo makkelijk een mooi speltbrood als een gewoon wit brood.

## Recept voor speltbrood

Dit recept is voor een brood van ongeveer 850 g deeg. Wil je een ander gewicht, reken dan om met de percentages of met de [deegrekenhulp](https://kneedenklop.nl/tools/deeg-berekenen). Voor een volledig volkoren speltbrood gebruik je de hoogste waarde voor water.

| Ingrediënt | Percentage | Hoeveelheid |
| --- | --- | --- |
| Speltmeel of speltbloem | 100 % | 500 g |
| Water op kamertemperatuur | 60 tot 65 % | 300 tot 325 g |
| Zout | 2 % | 10 g |
| Gedroogde instantgist | 1 tot 1,2 % | 5 tot 6 g |
| Olijfolie | 3 % | 15 g |
| Honing (optioneel) | 2 % | 10 g |

Speltbrood voor de broodbakmachine

1. Weeg alle ingrediënten af en doe ze in de volgorde uit je handleiding in de bakvorm.
2. Kies het speltprogramma, of anders een programma met korter kneden.
3. Controleer na een paar minuten kneden of het deeg een zachte bal vormt die licht aan de wand kleeft.
4. Is het deeg te nat, voeg dan een eetlepel speltmeel toe; is het te droog, een eetlepel water.
5. Haal het brood direct na het bakken uit de vorm en laat het afkoelen op een rooster.

## Welk programma werkt voor spelt?

Sommige machines hebben een eigen **speltprogramma**. Panasonic noemt bij de SD-YR2540 programma's voor onder meer volkoren en spelt; zie onze vergelijking van de [Panasonic broodbakmachines](https://kneedenklop.nl/best/panasonic-broodbakmachines-vergeleken). Zo'n programma kneedt korter en past de rijstijd aan.

Heeft je machine geen speltprogramma, kies dan een programma dat korter kneedt, zoals een Frans brood of een snelprogramma voor witte speltbloem, en het volkorenprogramma voor volkoren spelt. Probeer het eerste brood op een dag dat je erbij bent, zodat je kunt zien hoe het deeg zich gedraagt. Sommige machines hebben een eigen programma dat je zelf instelt; daarmee leg je de beste kneed en rijstijden vast.

## Minder gist en een kortere rijs

Speltdeeg rijst snel. Met evenveel gist als bij tarwe groeit het deeg soms over de rand en zakt het daarna in. Gebruik daarom iets minder gist, ongeveer 1 tot 1,2 procent van het meelgewicht, en zet de machine niet op een warme plek.

Wie spelt bakt voor de smaak, kan ook een deel tarwebloem gebruiken. Een verhouding van twee derde spelt en een derde tarwe geeft een steviger deeg dat beter zijn vorm houdt, met toch de smaak van spelt.

## Spelt en gluten

Spelt wordt soms gezien als alternatief voor wie geen gluten verdraagt, maar **spelt bevat gluten**. Speltbrood is dus niet geschikt bij coeliakie of een glutenvrij dieet. Wie glutenvrij moet eten, gebruikt glutenvrije meelsoorten en een glutenvrij programma. Machines met zulke programma's staan in onze gids [broodbakmachine voor glutenvrij brood](https://kneedenklop.nl/best/broodbakmachine-glutenvrij-brood).

Twijfel je over wat je wel en niet kunt eten, overleg dan met je huisarts of een diëtist. Betrouwbare uitleg over gluten vind je bij het Voedingscentrum.

Let op: Speltbrood is niet glutenvrij. Bij coeliakie of een glutenvrij dieet overleg je met een arts of diëtist.

## Veelgestelde vragen

**Hoeveel water moet in speltbrood?** Ongeveer 60 tot 65 procent van het meelgewicht, dus 300 tot 325 g water op 500 g spelt. Volkoren spelt aan de hoge kant, witte speltbloem aan de lage kant.

**Waarom zakt mijn speltbrood in?** Meestal door te lang kneden, te veel water of te veel gist. Gebruik iets minder gist en water en een programma dat korter kneedt.

**Kan ik speltbloem gebruiken in een gewoon recept?** Ja, maar verlaag de hoeveelheid water met ongeveer 5 procent en houd het deeg in de gaten.

**Welke broodbakmachine heeft een speltprogramma?** In onze gidsen noemt Panasonic een speltprogramma bij de SD-YR2540. Bij andere merken kies je een programma met korter kneden.

## Koopgidsen over dit thema

- https://kneedenklop.nl/best/panasonic-broodbakmachines-vergeleken
- https://kneedenklop.nl/best/beste-broodbakmachine
- https://kneedenklop.nl/best/broodbakmachine-glutenvrij-brood

## Bronnen

- [Voedingscentrum](https://www.voedingscentrum.nl/)